Handige app om spraakontwikkeling van meertalig kind te testen

Moeder en kind gebruiken app Speakaboo

Hoe onderzoek je als logopedist de spraak- en fonologische ontwikkeling van een kind dat een andere moedertaal heeft? Dat kan met onze app ‘Speakaboo’. Logopedist Eefje van der Linden-Graafland: “Je kan de uitspraak van het kind opnemen en vergelijken met die van een native-speaker.” De app is er al in elf talen.

Snel en speels

“We onderzochten de fonologische ontwikkeling van kinderen voorheen met een zelfgemaakt 3D-lottospel”, vertelt logopedist Eefje. “Hoe dat werkt? Het kind zegt wat het op allerlei plaatjes ziet - de klanken in de woorden worden steeds moeilijker. Ik hoor dan of het goed is. Dit werkt goed bij kinderen die alleen Nederlands spreken, maar we zien bij het audiologisch centrum ook veel meertalige kinderen. Omdat ik de verwervingsvolgorde van klanken in hun moedertaal niet ken, is het lastig om te testen met het lottospel. Er is natuurlijk altijd een tolk bij het onderzoek, maar wij zijn als logopedist opgeleid om de spraak- en fonologische ontwikkeling te observeren en beoordelen. Een tolk is dat niet.”

Klanken terugluisteren

Logopedist Eefje van der Linden-Graafland bedacht daarom de app Speakaboo, samen met onderzoeker Mirjam Blumenthal en andere collega’s van Kentalis. “Het werkt makkelijk: eerst kies je een taal en daarna een spelletje. Het kind opent bijvoorbeeld op een tablet deurtjes en er plopt steeds een plaatje op. Het kind zegt wat het ziet en de app neemt die woorden op. Daarna kan ik de woordjes van het kind terugluisteren. Ook kan ik via de app horen hoe een moedertaalspreker (native speaker) hetzelfde woord uitspreekt. Zo observeer ik echt zelf de uitspraak van het kind. Soms is het ook goed om ouders de opgenomen fragmenten te laten horen. Dit maakt het voor mij gemakkelijker om bijvoorbeeld een diagnose te verduidelijken.”

Minder spannend

“Speakaboo is al een vast onderdeel van ons logopedisch onderzoek”, vertelt Eefje. “Het hele logopedische onderzoek duurt best lang. We onderzoeken bijvoorbeeld ook de woordenschat en hoe het kind zinnetjes maakt. Kinderen vinden het heel leuk om ter afsluiting een spelletje te doen op een tablet en wij testen gewoon door. Ook is het handig als kinderen het onderzoek spannend vinden. Het helpt bij het ontdooien. Het is mooi om te zien hoe ook de meer verlegen kindjes de plaatjes snel gaan benoemen. Speakaboo is bovendien niet alleen een steun bij het testen, maar ook bij het stellen van de diagnose en bij de behandeling.”

Taalontwikkelinsstoornis of achterstand?

Heeft een meertalig kind moeite met bijvoorbeeld praten? Dan is het heel belangrijk om naar beide talen te kijken, legt Eefje uit. “Als het kind in het Nederlands moeite heeft met bepaalde klanken, dan wil ik weten of dat in de moedertaal ook zo is. Zo kun je bepalen of het gaat om bijvoorbeeld een taalontwikkelingsstoornis of blootstellingsachterstand. TOS heb je namelijk in beide talen.”

Download de app

Speakaboo is er inmiddels in elf talen: Nederlands, Turks, Pools, Marokkaans- en Egyptisch Arabisch, Somalisch, Tarifit-Berber, Engels, Duits, Italiaans en Papiaments. De app is tijdelijk gratis te downloaden in de Apple App Store (voor de iPad) en Playstore (voor Android-tablets). De app werkt alleen op tablets, niet op smartphones.