Wat hebben dove en slechthorende vluchtelingenkinderen nodig op school?

Vluchtelingen kinderen en onderwijs

Dove en slechthorende vluchtelingenkinderen hebben door verschillende factoren meer begeleiding nodig op school, blijkt uit onderzoek van Peia Prawiro-Atmodjo en Ben Elsendoorn. Ook vinden de leerkrachten van deze kinderen het belangrijk om ervaringen met elkaar te  delen en van elkaar te leren. Daarom organiseren we in 2019 een bijeenkomst voor onderwijsmedewerkers die met deze leerlingen werken.

Vluchtelingen kinderen bij Kentalis

Naar schatting volgden 80 vluchtelingenkinderen in mei/juni onderwijs bij Kentalis. 39 van deze leerlingen zijn doof, 11 leerlingen zijn slechthorend, 21 leerlingen hebben een taalontwikkelingsstoornis, 7 leerlingen hebben een communicatief meervoudige beperking en 2 leerlingen zijn doofblind.

Complexe onderwijssituatie

De onderwijssituatie van deze kinderen is vaak erg complex, blijkt uit het onderzoek. Dit komt door allerlei factoren. Standaard lesmateriaal voor Nederlandse dove en slechthorende leerlingen is in veel gevallen niet geschikt. Ook hebben veel kinderen nog geen recht op een vergoeding voor gehoorapparatuur of cochleaire implantatie, zolang zij nog niet als statushouder zijn erkend. Bij veel vluchtelingenkinderen zijn er duidelijke signalen van trauma. Dat leerlingen een traumatisch verleden hebben, blijkt tijdens de lessen. Dit komt tot uiting in hun gedrag, reacties, emoties en op onverwachte momenten als reactie op alledaagse situaties. Bij de één heftiger dan bij de ander.

Leerkrachten geven aan dat sommige leerlingen niet in staat zijn te communiceren met hun omgeving, omdat zij geen of nauwelijks onderwijs hebben gevolgd in het land van herkomst. Het vaststellen van een ontwikkelingsperspectief voor deze kinderen is een lastige taak. Leerkrachten vinden de indicatie die wordt afgegeven vaak niet passend en pleiten voor de mogelijkheid om intensiever (taal)onderwijs te bieden aan dove en slechthorende vluchtelingenkinderen zonder onderwijsachtergrond.

Van elkaar leren

Om de leerlingen zo goed mogelijk onderwijs te kunnen geven, hebben leerkrachten dringend behoefte aan ondersteuning op diverse terreinen: onderwijskundig, psychisch en organisatorisch. Ook is de wens groot om ervaringen te delen met leerkrachten die ook werken met vluchtelingenkinderen en om van elkaar te leren en speciaal ontwikkeld lesmateriaal uit te wisselen. Verder willen leerkrachten dat deze kinderen meer intensieve begeleiding krijgen en hulp bij trauma´s.

Bijeenkomsten voor kennisuitwisseling in 2019

Vanwege de grote behoefte aan kennisuitwisseling, wordt er voor zorg- en onderwijsmedewerkers van Kentalis in het voorjaar van 2019 een kennis-tweedaagse georganiseerd. Deelnemers volgen twee avonden workshops en kunnen materialen en ervaringen uitwisselen. In het najaar van 2019 wordt er opnieuw een kennisevenement georganiseerd, dit keer voor kennisuitwisseling tussen Kentalis en andere organisaties.

Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met Heleen Reedijk en Marianne Maas van Kentalis International. Namens Kentalis zochten zij contact met verschillende onderwijspartners in Europa over het uitwisselen van ervaringen in het lesgeven aan deze groep kinderen. De resultaten hiervan zijn opgenomen in het eindrapport. 

Lees het hele onderzoeksrapport. Heb je vragen? Neem voor meer informatie over het onderzoek en het vervolg contact op met onderzoeker Peia Prawiro-Atmodjo via p.prawiro@kentalis.nl.