Onderzoek naar sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen met TOS

TOS en de sociaal-emotionele ontwikkeling

Welke gevolgen heeft een taalontwikkelingsstoornis (TOS) voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen? Welke sociale problemen ervaren deze kinderen? En hoe kun je deze kinderen begeleiden? Onderzoeker Neeltje van den Bedem deed hier promotieonderzoek naar aan de Universiteit Leiden, een onderzoek dat Kentalis heeft gesteund. Ze schreef een brochure over de resultaten en adviezen voor professionals.

TOS en de sociaal-emotionele ontwikkeling

Kinderen met een taalontwikkelingsstoornis hebben ernstige problemen in het leren en gebruiken van hun eerste taal. De taalproblemen van deze kinderen maken het moeilijker om te communiceren met anderen. Dit zorgt ervoor dat kinderen minder kunnen leren van hun sociale omgeving. Dit is problematisch voor hun sociaal-emotionele ontwikkeling. Want kinderen krijgen inzicht in zichzelf, in anderen en in sociale regels in contact met andere mensen.

Meer sociale problemen

In het EmoTOS-project is onderzoek gedaan naar de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen tussen de negen en zestien jaar oud met een TOS. Welke problemen ervaren deze kinderen wel én niet? En welke factoren spelen mee bij het ontstaan en in stand houden van deze problemen? Het onderzoek laat zien dat kinderen met een TOS meer kans hebben op een grote verscheidenheid aan problemen.

Er zijn meer sociale problemen, zoals problemen met vrienden en gepest worden. Kinderen met een TOS hebben vaker internaliserende problemen, zoals depressieve gevoelens en sociale angst. Ook worden er meer externaliserende problemen gevonden. Bij jonge kinderen met een TOS komt agressie vaker voor en bij oudere kinderen zijn er meer gedragsproblemen. Er is veel variatie binnen de groep van kinderen met een TOS. Sommige kinderen ervaren weinig of geen problemen, terwijl andere kinderen veel en sterke problemen ervaren.

Belangrijke voorspellers

De problemen die gezien worden, hangen samen met de emotionele competentie van kinderen. Kinderen die minder begrip hebben van wat zij voelen en waarom dan leeftijdsgenoten, hebben meer sociaal-emotionele en gedragsproblemen. Ook minder begrip van andermans emoties en minder emotieregulatie zijn belangrijke voorspellers voor het ontstaan van verschillende problemen. De emotionele competentieproblemen overschaduwen vaak de invloed van de ernst van de taalontwikkelingsstoornis. In de begeleiding en behandeling moet daarom veel aandacht zijn voor de ontwikkeling van emotionele competentie, naast de taalbehandeling.

Brochure over resultaten en adviezen

In de brochure vind je alle onderzoeksresultaten en adviezen over de begeleiding van kinderen met een taalontwikkelingsstoornis. Wil je meer informatie over het onderzoek? Kijk op de website van EmoTOS. Bekijk ook het overzicht van materialen voor psycho-educatie.