Onze school

Beste ouders, verzorgers,

Dit is de schoolgids van Kentalis De Zwanenbloem DSH voor schooljaar 2026-2027. Deze schoolgids is voor ouders van leerlingen die al bij ons op school zijn, of binnenkort bij ons op school komen. Er is ook een (digitale) Algemene schoolgids. Daarin staat informatie die voor alle scholen van Kentalis hetzelfde is. 

Onze school is een cluster 2-school voor speciaal onderwijs (SO). Wij geven onderwijs aan dove, slechthorende en doofblinde leerlingen. Onze school is één van de vier scholen op het terrein van het Zorg Onderwijs Centrum (ZOC) van Kentalis in Zoetermeer. 

Aan het begin van het schooljaar, of als uw kind op school komt, krijgt u behalve de schoolgids ook een informatiekaart. Daarop staan belangrijke data en activiteiten voor dit schooljaar. Deze informatie staat ook in de agenda van de school app Social Schools. U kunt deze app downloaden nadat uw kind is ingeschreven.

Op school gebruiken wij de term DSH leerlingen. DSH betekent: doven en slechthorenden. Wij maken geen verschil op basis van hoormogelijkheden. We willen inclusief zijn. Wij vinden het belangrijk dat iedereen erbij hoort. We respecteren de verschillen tussen leerlingen. Iedere DSH-leerling heeft eigen unieke mogelijkheden en behoeften.

Voor onze leerlingen met een beperking in horen én zien gebruiken we de term DB leerlingen. DB betekent: doof of slechthorend én blind of slechtziend. In de praktijk delen we deze leerlingen in bij de DSH-leerlingen. Natuurlijk kijken we goed naar wat elke leerling kan en nodig heeft.

Onze school probeert zoveel mogelijk te lijken op een gewone basisschool: gewoon waar het kan, speciaal waar het moet. Dat betekent dat de vakken en leergebieden die wij aanbieden grotendeels hetzelfde zijn als op de gewone bassischool. Omdat onze leerlingen extra ondersteuning nodig hebben, bieden wij wel meer dan een reguliere basisschool namelijk:

• We geven les in kleine groepen (gemiddeld 8 leerlingen); 
• We letten extra op communicatie en op de ontwikkeling van taal, spraak en horen;

• Alle leerlingen krijgen individuele logopedie;
• We zorgen dat communicatie voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk is;
• We bieden bieden onderwijs in twee talen: Nederlands  met gebaren (NmG) en de Nederlandse gebarentaal (NGT); We gebruiken deze talen flexibel;
• We werken aan persoonlijke ontwikkeling van leerlingen en aan een sterke DSH-identiteit;
• We laten zien wat DSH-leerlingen positief bijdragen aan de samenleving (Deaf Gain);
• We hebben DSH rolmodellen en DSH bondgenoten op onze school;
• We bieden een expliciet aanbod van kennis en informatie; óók over DSH;
• We besteden extra aandacht aan de sociaal-emotionele ontwikkeling;
• We helpen leerlingen om zelfstandig te worden en mee te beslissen over hun eigen ontwikkeling.

Dit gespecialiseerde onderwijs geven wij vorm samen met ouders, leerlingen, ons team en andere deskundigen. 

Wij vinden het belangrijk om ieder jaar samen met u te kijken of onze school nog de beste school voor uw kind is. Dat kan op termijn ook een gewone school in de buurt zijn. De ondersteuning op onze school en een school in de buurt is verschillend. Daarover kunt u praten met onze intern begeleiders.

Wij vinden een goede samenwerking met ouders heel belangrijk. Daarom nodigen wij u regelmatig uit op school. Heeft u ideeën of opmerkingen over ons onderwijs? Dan horen wij dat graag.

We hopen dat u nieuwsgierig bent naar wat er in onze schoolgids staat. Wij wensen u veel leesplezier!

M.A. (Marjan) Rakké-Maliepaard, Directeur De Zwanenbloem DSH                         

Y. (Yentl) Haster, Adjunct directeur in opleiding De Zwanenbloem DSH.

* Overal in de schoolgids waar ouders worden genoemd, worden ook verzorgers bedoeld.

Onze visie
Wij willen dat onze leerlingen succesvol, gelukkig en volwaardig meedoen in de samenleving. Wat dit precies betekent, is voor elke leerling anders.

Wij vinden inclusief onderwijs belangrijk. Dat kan op verschillende manieren. We kijken altijd naar wat een leerling nodig heeft om te leren.

De Zwanenbloem DSH wil een school zijn waar leerlingen zich prettig en veilig voelen. We helpen hen om hun talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Leerlingen leren wat hun kwaliteiten zijn en hoe zij die kunnen gebruiken. 

Op onze school lopen communicatie en informatie als een rode draad door ons onderwijs. Wij vinden dat communicatie voor iedereen toegankelijk moet zijn. Dit doen wij door het bieden van een flexibel tweetalig aanbod. Wanneer we Nederlandse gebarentaal (NGT) of het gesproken Nederlands ondersteund met gebaren (NmG) inzetten, hangt af van wat de leerling nodig heeft. In alle onderwijsprogramma’s voor DSH leerlingen spelen beide talen een rol.

Wij helpen onze leerlingen om goed om te kunnen gaan met hun mogelijkheden. Ook leren zij welke hulpmiddelen en voorzieningen er zijn. Zo kunnen zij keuzes maken om gelukkig, volwaardig en succesvol mee te doen in de samenleving. Als ons onderwijs niet genoeg kan bieden om onze doelen te bereiken, betrekken wij Kentalis Zorg of externe instanties bij onze school.

Op onze school zitten leerlingen en werken medewerkers met verschillende achtergronden, culturen en geloven. Iedereen is welkom. We hebben respect voor elkaars achtergronden en vinden 'ontmoeting' belangrijk.

Ons doel is dat leerlingen zich ontwikkelen tot vaardige, aardige en waardige burgers: we leren de leerlingen kennis en vaardigheden op te doen en helpen hen zich te ontwikkelen tot sociale en verantwoordelijke personen.

Onze identiteit
Onze school is ontstaan uit verschillende (christelijke) scholen voor DSH leerlingen. Wij vinden het belangrijk om rekening te houden met de verschillen tussen onze leerlingen, medewerkers en andere betrokkenen. Tegelijk denken we dat inspiratie en levensvisie helpen om een school te zijn die kinderen verder helpt, voor nu en voor later. Vanuit deze inspiratie en visie werken wij met bepaalde waarden. Deze waarden kunnen uit verschillende bronnen komen. 

Wij vatten onze identiteit als volgt samen:
Wij zijn een algemeen bijzondere school, die waardevol en waarden-vol onderwijs belangrijk vindt. Onze waarden komen vooral uit de christelijke traditie. Wij vinden het belangrijk dat elk kind zich welkom voelt op onze school, wat zijn of haar achtergrond ook is. We besteden aandacht aan deze verschillende achtergronden en delen ook wat ons zelf inspireert. Zo zijn wij een school met een eigen kleur, die bewust ruimte maakt voor veelkleurigheid.

De Zwanenbloem DSH is een school voor speciaal onderwijs (cluster 2) voor leerlingen die doof of slechthorend (DSH) zijn of problemen hebben met horen en zien (DB). 

Onze school geeft onderwijs aan DSH- en DB-leerlingen van 3 tot 13 jaar. Kinderen kunnen al vanaf 2,5 jaar worden aangemeld. Voor deze leerlingen vraagt de school toestemming aan de Onderwijsinspectie. Soms mogen leerlingen langer op school blijven, tot 14 jaar. Dit gebeurt soms bij kinderen die nog maar kort in Nederland zijn en op latere leeftijd met school zijn begonnen. 

Bij De Zwanenbloem DSH worden leerlingen toegelaten met de volgende onderwijsarrangementen:

• doof
• slechthorend
• DSH peuter
• doofblind

De Commissie van Onderzoek (CvO) van Kentalis kijkt of één van deze onderwijsarrangementen bij uw kind past. Hiervoor zijn regels die in heel Nederland gelden. Deze regels zijn gemaakt door Siméa, onze branchevereniging. 

Als een onderwijsarrangement geschikt is en de CvO een positief besluit neemt, kan uw kind bij ons op school worden ingeschreven. Meer informatie vindt u in de Algemene Schoolgids van Kentalis.

Profiel van onze leerlingen:

• De leerlingen zijn doof of dooffunctionerend, slechthorend of slechthorend functionerend, of hebben een beperking in horen én zien;
• De leerlingen hebben een (nonverbaal) IQ van 70 of hoger;
• Naast problemen met horen kunnen er ook andere problemen zijn, bijvoorbeeld medische, motorische, psychische, of psychiatrische problemen. Denk aan diabetes, epilepsie, voedingsproblemen, een motorische achterstand, ADHD of autisme;
• De leerling kan functioneren in een groep met ongeveer acht leerlingen;
• De leerling kan zijn gedrag sturen op een manier die past bij zijn leeftijd.

Onze leerlingen komen vaak van verder weg en gaan daarom vaak met taxivervoer naar onze school. Dit vervoer kunt u aanvragen bij uw gemeente. Bij de gemeente kunt u ook een tegemoetkoming in de reiskosten aanvragen als u zelf voor vervoer zorgt. 

Hier leest u hoe we leerlingen met een extra ondersteuningsvraag begeleiden, welke middelen we hiervoor inzetten en hoe we de ondersteuning organiseren. De extra ondersteuning die uw kind krijgt staat beschreven in het ontwikkelingsperspectiefplan (OPP), het onderwijsplan van uw kind.

De achterstand die leerlingen hebben in de spraaktaalontwikkeling heeft ook gevolgen voor het leren lezen. Kentalis heeft daarom het Masterplan Geletterdheid ontwikkeld, een bewezen effectieve methodiek gericht op het verbeteren van de lees- en schrijfvaardigheid van dove en slechthorende leerlingen. Het taal- en leesonderwijs is gebaseerd op de principes uit dit masterplan. 

Als een leerling ondanks extra inzet in de klas moeite heeft met leren lezen, kan de remedial teacher onderzoek doen en begeleiding bieden op het gebied van lezen of spelling. Ook voor rekenen kunnen leerlingen hulp krijgen van de remedial teacher. 

Soms zijn leerlingen meer- of hoogbegaafd. Zij leren sneller en hebben vaak behoefte aan een aangepast onderwijsaanbod in de vorm van verdieping en verrijking. Onze school overlegt dan met de onderwijsconsulent van het samenwerkingsverband over aanpassingen in het aanbod.

Naast het Nederlands bieden we Nederlandse gebarentaal (NGT) aan al onze leerlingen. NGT staat als vak op het rooster. Het wordt gegeven door onze NGT-leerkracht. De lessen zijn gebaseerd op de landelijke kern- en tussendoelen NGT ontwikkeld door Stichting Leerplanontwikkeling (SLO). Net als de Nederlandse taal wordt NGT ingezet als voer- en instructietaal op school. De keuze voor een van beide talen is afhankelijk van de onderwijsbehoefte van de leerling, de samenstelling van de groep en het lesdoel. Tijdens gebruik van het Nederlands ondersteunen we de gesproken taal altijd met gebaren. Dit doen we om alle leerlingen toegang te geven tot de communicatie. De NGT-leerkracht besteedt ook aandacht aan de (culturele) aspecten van het doof of slechthorend zijn. Zo leren de kinderen wat hun mogelijkheden zijn in een samenleving die vooral uit horende mensen bestaat en krijgen zij de kans om hun ervaringen te delen. Dit gebeurt tijdens de lessen 'culturele vorming en identiteit voor doven en slechthorenden' (CIDS).

Als leerlingen nieuw in Nederland zijn en tussentijds instromen bij ons op school bieden we hen onderwijs op maat. Het aanbod is gebaseerd op kennis uit de module 'De dove/slechthorende nieuwkomer in onderwijs', ontwikkeld door Deelkracht.

Omdat psychische problemen bij DSH kinderen vaker voorkomen dan bij horende leeftijdgenoten, zijn we alert op het welbevinden van de leerlingen en besteden we veel aandacht aan de sociaal-emotionele ontwikkeling. We volgen de ontwikkeling via de leer- en ontwikkelingslijn jonge kind van ParnasSys (onderbouw) en de Sociale Competentie Observatielijst (SCOL) voor leerlingen in de midden- en bovenbouw. Na toestemming van ouders screent de gedragsdeskundige de leerlingen tweejaarlijks met de PsyWel vragenlijsten. De gedragsdeskundige kan begeleiding bieden bij lichte psychische problemen, gedragsproblemen en ondersteuningsvragen op het gebied van werkhouding en taakaanpak. Afhankelijk van de hulpvraag kan ook de remedial teacher, die autismespecialist is, hulp bieden bij gedrags- en werkhoudingsproblemen. Als er meer hulp nodig is, kan de gedragsdeskundige de leerling verwijzen naar Kentalis Zorg of naar de GGMD die gespecialiseerd is in geestelijke gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening voor dove en slechthorende kinderen en volwassenen.

Soms hebben gedragsproblemen een relatie met de manier waarop een leerling prikkels verwerkt. Als het nodig is kan een gedragsdeskundige, fysiotherapeut, ergotherapeut of logopedist onderzoek doen naar de sensorische informatieverwerking. Het klassenteam en ouders krijgen vervolgens adviezen die ervoor moeten zorgen dat de prikkelverwerking beter verloopt.

De ergotherapeut en/of de fysiotherapeut kunnen onderzoek doen en behandelingen geven aan leerlingen bij wie de motorische ontwikkeling vertraagd of anders verloopt. Afhankelijk van de hulpvraag, de leeftijd en belastbaarheid van het kind vinden behandelingen onder of buiten schooltijd plaats. Om de motorische ontwikkeling te stimuleren krijgen alle kinderen tweemaal per week doelgericht bewegingsonderwijs van een vakleerkracht.

Als er medische zorg nodig is, zoals bij diabetes of voedingsproblemen, kan een verpleegkundige zorg verlenen. Deze is verbonden aan Kombino, een kinderdagverblijf op het terrein van school dat specialistische kindzorg levert. Denkt u dat medische zorg nodig is? Neem dan contact op met de intern begeleider.

Hoorrecht

Op onze school vinden we het belangrijk dat leerlingen meedenken over hun eigen leren en ontwikkeling. Daarnaast zijn wij verplicht om het hoorrecht toe te passen.

Hoorrecht betekent dat leerlingen hun mening mogen geven over beslissingen die over hen gaan, zoals hun ontwikkeling en het onderwijs dat zij krijgen. Dit recht staat in het Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties en geldt voor alle leerlingen die (extra) ondersteuning nodig hebben, ongeacht hun leeftijd.

Wij gaan hierover met leerlingen in gesprek. We gebruiken daarbij passende gespreksvormen, die aansluiten bij de leeftijd en communicatiemogelijkheden van de leerling, zoals gesprekskaarten of visuele ondersteuning. De inbreng van de leerling wordt vastgelegd in het OPP en, waar passend, meegenomen in het school- en jaarplan.

Leerlingen zijn aanwezig bij het startgesprek en bij de OPP-gesprekken. Ook ouders/verzorgers worden hierbij betrokken. Samen bespreken we hoe het gaat en of de ondersteuning goed aansluit bij wat de leerling nodig heeft. Daarnaast vragen wij leerlingen naar hun mening over de school, het onderwijs en het ondersteuningsaanbod op school. Dit doen we via de leerlingenraad, een leerlingtevredenheidsonderzoek, de monitor sociale veiligheid en gesprekken in de klas.

Grenzen aan onze ondersteuning

Ons uitgangspunt is dat alle leerlingen met een onderwijsarrangement Doof, Slechthorend, DSH peuter, of Doofblind welkom zijn op onze school. 

Wanneer de begeleiding van een kind meer ondersteuning en zorg vraagt dan wij kunnen bieden, gaan wij altijd in gesprek met de ouders, het Samenwerkingsverband (SWV) van de woonplaats van de betreffende leerling en Jeugdhulp. Wij kunnen geen onderwijs en ondersteuning bieden aan: 

• leerlingen die alleen onderwijs kunnen volgen in een één-op-één setting
• leerlingen die hun gedrag onvoldoende/niet kunnen reguleren conform hun leeftijd
• leerlingen die vanwege hun gedrag een gevaar vormen voor de medeleerlingen
• leerlingen die vanwege hun gedrag een gevaar vormen voor de leraren/medewerkers
• leerlingen die specialistische medische hulp en/of ondersteuning nodig hebben die niet geboden kan worden door Kombino
• leerlingen die specialistische psychiatrische hulp en/of ondersteuning nodig hebben die de gedragsdeskundige van school niet kan bieden

De inhoud van ons Schoolplan 2024-2027 is gebaseerd op het Strategisch beleidsplan 2024-2028 van Kentalis en de Verrijking Strategie 2025-2032 van Kentalis Onderwijs (u kunt deze documenten opvragen bij de directeur). 

Deze documenten zijn gemaakt samen met de directeuren onderwijs van alle scholen en ambulante diensten, Team Kwaliteit en het Onderwijs Team van Kentalis. Het beleid geldt voor alle scholen van Kentalis. Samen met ons eigen schoolbeleid zorgt dit voor de kwaliteitszorg op onze scholen.

Als er grote veranderingen zijn binnen Kentalis kan het schoolplan tussentijds aangepast worden. De (landelijke) medezeggenschapsraad van Kentalis (MR) moet hiervoor toestemming geven.

In ons schoolplan beschrijven we de volgende onderwerpen:

• onderwijskundig beleid;
• personeelsbeleid;
• financieel beleid;
• organisatiebeleid;
• beleid over kwaliteitszorg.

We zorgen dat de basiskwaliteit op orde is. 

Ons team is ambitieus en werkt opbrengstgericht. We plannen ons onderwijs, meten resultaten en opbrengsten en analyseren deze. Op basis daarvan passen we ons onderwijs aan als dat nodig is. 

Doelen vanuit het jaarplan 2026 voor schooljaar 2026-2027 zijn:

Het schoolplan 2024-2027 en jaarplan 2026 (jan-dec 2026; voor schooljaar 2026-2027) zijn op te vragen bij de directeur. Het jaarplan 2027 (jan-dec 2027) is eind december 2026 klaar en vanaf januari 2027 op te vragen bij de directeur. 

De leerlingen van De Zwanenbloem DSH komen uit de regio Zuid-Holland en Utrecht. Dit noemen wij 'het verzorgingsgebied' van de school.

Bij De Zwanenbloem DSH werken we met een jaarklassensysteem. Naast de groepen 1 tot en met 8 is er een aanvangsgroep voor kinderen van 2,5 tot 4 jaar. Omdat de groepen soms klein zijn, combineren we af en toe twee leerjaren in één groep. In schooljaar 2026-2027 hebben we zeven groepen. Er zitten gemiddeld acht leerlingen in een groep. Groep 4 en 5 zitten samen in één combinatiegroep. De groepsindeling kan tijdens het schooljaar veranderen, bijvoorbeeld als er leerlingen bijkomen of weggaan. Ouders worden hierover op tijd geïnformeerd.

In schooljaar 2026-2027 krijgen de groepen A tot en met 6, naast de leerkrachten, één of meer dagen per week hulp van onderwijsassistenten of leraarondersteuners. In sommige groepen werken twee leerkrachten één dag samen in dezelfde groep.

Zorg voor leerlingen met specifieke behoeften
In de groep wordt goed gekeken naar wat een leerling nodig heeft om te leren. Voor elk vak is er een groepsplan waarin staat wat de leerlingen moeten leren en welke ondersteuning hierbij nodig is. Per vak werken we met maximaal drie leerroutes: basis, intensief en gevorderd. De keuze voor een leerroute hangt samen met de resultaten van uw kind.

Voorzieningen
Ons schoolgebouw is helemaal afgestemd op wat onze leerlingen nodig hebben om goed te kunnen leren. Naast de klaslokalen zijn er gezamenlijke ruimtes, zoals ‘de Knoop’. Deze ruimte wordt gebruikt voor activiteiten met de hele school en als bibliotheek.

Op het terrein van het Zorg Onderwijs Centrum (ZOC) in Zoetermeer staan twee gebouwen: het schoolgebouw en het Centrumgebouw. 

In het schoolgebouw zijn behalve Kentalis Onderwijs Zoetermeer ook (vroeg)behandelgroepen van Kentalis Zorg en buitenschoolse opvang (BSO) TC-Kids gevestigd. 

In het Centrumgebouw vindt u de Ambulante Dienst Zoetermeer, de jeugdarts, Kentalis Zorg, het Audiologisch Centrum, het Spraak & Taal Ambulatorium, een specialistisch kinderdagverblijf Kombino en fysio- en ergotherapeuten van het Kinderfysiotherapeutisch Centrum Zoetermeer.

• Intern begeleiders zijn verantwoordelijk voor de leerlingenzorg en letten op de kwaliteit van het onderwijs.
• Gedragsdeskundigen adviseren en begeleiden medewerkers en ouders. Zij kijken naar de sociaal-emotionele en cognitieve ontwikkeling van de leerlingen. Ook doen zij psychologisch onderzoek.
• Andere ondersteuners zijn de i-coach, remedial teacher, schoolmaatschappelijkwerker, managementassistent en conciërge.
• De Commissie van Leerlingenzorg (CvL) bestaat uit de deelvoorzitter DSH vanuit de CvO, de directeur, de intern begeleiders, de gedragsdeskundigen, een logopedist en de jeugdarts. De leden zijn verantwoordelijk voor de leerlingenzorg. Leerkrachten, de Remedial Teacher of ouders kunnen gevraagd worden bij de CvL aan te sluiten wanneer hun leerling of kind besproken wordt.
• Therapeuten van Kentalis Zorg en externe therapeuten, zoals een fysiotherapeut, ergotherapeut of een behandelaar van GGMD, helpen leerlingen als de CvL heeft bepaald dat dit nodig is.
• De directeur is verantwoordelijk voor de hele school. Vanaf 1 augustus 2026 komt er een adjunct directeur in opleiding. Zij werkt onder leiding van de directeur en helpt mee met alle taken van de schooldirecteur.
• Stagiaires van verschillende opleidingen leren hoe ze later zelfstandig kunnen werken op een school voor speciaal onderwijs. Uw kind kan een halfjaar of een jaar te maken krijgen met een ‘extra juf of meester’ in de klas, of bij logopedie.