Opbrengsten en uitstroom

Basisvaardigheden burgerschap 

Er is in 2025-2026 weer expliciet aandacht besteed aan de Gouden Weken aan het begin van het schooljaar. Ook aan de Zilveren Weken en aan de Bronzen Weken is aandacht besteed; dit kan echter nog uitgebreider worden gedaan. 

De studiedag Schurende Gesprekken was zeer waardevol. Daarna is nog regelmatig aandacht besteed aan het voeren van schurende gesprekken in de klas. We zijn een traject ingegaan om ook in het team medewerkers elkaar beter feedback te leren geven en meer het ongemak te kunnen opzoeken. We doen dit middels een traject van de organisatie ‘Met systemische blik’. Ook organiseren we als team regelmatig schurende gesprekken over onderwerpen in het onderwijs middels de werkvorm Deep Democracy. Een aantal sleutelfiguren is getraind in het werken daarmee (level 1 t/m 3). 

Er is dit voorjaar een extra training geweest op het gebied van het geven van lessen RIS. De twee aandachtsfunctionarissen (ieder team heeft er 1) hebben de regie op de uitvoering van de lessen, materialen en middelen. 

Er zijn aan het begin van het schooljaar tijdens de Gouden Weken weer anti-pestlessen gegeven. We zijn nog niet helemaal tevreden over de uitvoering ervan; dit vraagt een stuk extra ondersteuning van de mentoren/coaches. De anti-pestcoördinator gaat hier zorg voor dragen. Komend jaar gaan we met alle eerste klassen naar de Heksenwaag in Oudewater tijdens de week tegen het pesten.  

De stem van de leerling is, na een aantal jaar leerlingenarena’s te hebben georganiseerd, weer ondergebracht in de leerlingenraad. Deze heeft inmiddels een aantal zaken besproken. Ook ‘meer plezier in school’ is een van de gespreksonderwerpen. 

Vanuit de data uit de IKAN (ik en de ander) is in de groepen ingezet op groepsdoelen en -acties. 

PE‑TOS (psycho educatie bij TOS): deze kentalisbrede methodiek is succesvol in de lessen ingevoerd.  

Basisvaardigheden taal 

Taal speelt in al onze vakken een belangrijke rol. Daarom werken we schoolbreed aan het versterken van taalvaardigheden. Onze lesgevers worden hierin ondersteund via een vierjarig taalbeleidsplan, zodat zij taalcompetent les kunnen geven.  Een van onze LD-docenten is geschoold als taalcoördinator VO en het Taalbeleidsplan is herzien. 
 
De KCU basisles is aangepast aan de hand van de ontwikkelingen: alle docenten besteden aandacht aan taal, zoals woordenschat vergroten en taalsteun bieden op het gebied van schrijf-, spreek-, luister- en leesonderwijs.  

Focus van dit schooljaar waren de volgende punten. 

Woordenschat 

• Lesgevers gebruiken de 4‑takt en de vijf-woordraadstrategieën. 

• We zetten taalgericht vakonderwijs in om leerlingen te helpen groeien in schooltaal (van DAT naar CAT). 

• Er zijn studiedagen, een placemat, materialen voor taalsteun en teamuitwisselingen georganiseerd. 

• Nieuwe collega’s zijn ingewerkt in onze woordenschatdidactiek (door de logopedisten). 

Leesvaardigheid 

• We zijn verder gegaan met het vergroten van technisch lezen middels groepsdoorbroken leesgroepjes. 

• We stimuleren leesplezier bij leerlingen én collega’s. 

• De bibliotheek heeft een centrale plek gekregen met nieuwe boeken en een uitleensysteem. 

• Collega’s kozen een boek bij hun vakgebied en delen zichtbaar wat ze lezen. 

• De teams hebben gewerkt met kleine leesdoelen, zoals voorlezen uit een door leerlingen gekozen boek. 

Dit heeft het volgende opgeleverd. 

• Meer aandacht voor taal in alle vakken. 

• Grotere woordenschat, betere leesvaardigheid en meer leesplezier. 

• Lesgevers die taal bewust en doelgericht inzetten. 

Basisvaardigheden rekenen 

We hebben onze medewerkers meegenomen tijdens twee studiedagen in het samen vaststellen en gebruiken van dezelfde rekentaal en -strategieën en het rekenrijk maken van de binnen- en buitenruimtes op school. Onze leerlingen (PrO) zijn meer gaan oefenen met taal en rekenen in echte situaties, zoals in de praktijk (Voor U, KIB FOOD etc).  

Extra oefenen (taal en rekenen)  
Leerlingen oefenen extra met Studyflow. Dit gebeurt één los lesuur per week en is geëvalueerd. We gaan dit vanaf komend schooljaar integreren in de vakken NL en wiskunde/rekenen. 

Curriculumontwikkeling 

VMBO

Het VMBO-team is in 2025-2026 onder begeleiding van Vernieuwenderwijs gestart met het herontwerpen van het curriculum voor het VMBO. Hierbij spelen de vernieuwde kerndoelen uit 2025 en werken vanuit doelen een grote rol. Er wordt tevens rekening gehouden met het implementeren van de basisvaardigheden van rekenen en Nederlands. We zijn in dit schooljaar gestart met het herontwerp van de vakken Nederlands, Mens en Maatschappij en Engels. Hier zijn we nu nog druk mee aan de slag. We verwachten dit komend schooljaar af te ronden. De andere vakken volgen hierna. We gebruiken de methode ‘backwards design’. 
Daarnaast heeft het VMBO zich dit jaar gericht op het differentiëren binnen de vakken en hebben we extra aandacht besteed aan leesonderwijs en woordenschat. Ook zijn we bezig geweest met summatief en formatief toetsen en hebben we het digitaal toetsen met test-correct geïmplementeerd. 

We hebben besloten om Duits in te voeren als tweede Moderne Vreemde Taal (MVT), deze wordt in 2026-2027 opgenomen in de lessentabel van het VMBO.

We hebben acties uitgezet om de resultaten Engels in het VMBO te verhogen. Deze acties waren met name het invoeren van een andere (additionele) methode: Holmwoods.

Praktijkonderwijs

In het praktijkonderwijs zijn de leerroutekaarten herzien. Hierin zijn de nieuwe kerndoelen uit 2025 meegenomen en tevens wordt er gekeken naar de JIJ-toetsen die erbij worden afgenomen. Zijn dit de juiste toetsen? Verder is het digitaal portfolio Simulise in gebruik genomen. 

We zijn gestart met onze nieuwe leeromgeving bij Kentalis In Bedrijf (KIB): Voor U!
In deze levensechte leeromgeving, een cafetaria en een tweedehands kledingwinkel voor de buurt, en met realistische opdrachten laten we onze leerlingen in de praktijk zoveel mogelijk communiceren, waardoor hun communicatieve redzaamheid vergroot. Tevens werken zij er aan een aantal werknemersvaardigheden.

Veiligheid 

De vertrouwenspersoon heeft zich meer op de kaart gezet bij de leerlingen door aandacht in de nieuwsbrief ouders/leerlingen, presentatie op het digitale scherm in de school en door de klassen rond te gaan. 

We hebben gewerkt met een aantal doelen en acties per lesperiode om de veiligheidsbeleving van de leerlingen te vergroten. 

In periode 2 hebben we gewerkt aan: iedereen houdt zich aan het pauzerooster​; we staan op tijd bij de deur om de leerlingen te ontvangen​; we gaan actiever surveilleren op de gangen​; we evalueren het pauzebeleid.   

In periode 3 hebben we gewerkt aan het preventiever signaleren van conflicten, o.a. door het inzetten van de de-escalatieladder en hebben we de leerlingenraad advies gevraagd bij het aanpakken van de veiligheid op school. ​ 

Kentalis hanteert als ambitie dat minimaal 75% van de leerlingen op of boven het uitstroomprofiel (UP) presteert.  

Nederlands leesvaardigheid 

De resultaten voor begrijpend lezen zijn al jaren laag. Veel leerlingen starten onder het gewenste niveau (1F). Ook na twee jaar zitten veel leerlingen nog onder dit niveau, echter behalen we gemiddeld wel de ambitie: 77% van de leerlingen in de BB-leerweg behaalt aan het einde van de onderbouw vmbo het niveau behorend bij het UP. 
(Zie CITO-resultaten.) 

Wat zien we: 

• Veel leerlingen beginnen met een achterstand. 

• In leerjaar 1 groeien leerlingen, maar dit is niet genoeg. 

• Veel leerlingen halen uiteindelijk geen niveau 1F na leerjaar 2. 

• In en tussen klassen zijn de verschillen groot. 

Het is een probleem dat we al vele jaren terugzien in onze resultaten. Daarom hebben we ook veel gedaan om dit te verbeteren. We werken bijvoorbeeld met leesgroepjes op niveau om het technisch lezen te verbeteren. Veel leerlingen gaan in twee jaar tijd heel erg vooruit met technisch lezen. Maar het zorgt nog niet bij alle leerlingen voor verbetering van de leesvaardigheid begrijpend lezen. Technisch lezen is een noodzakelijke, maar niet voldoende voorwaarde voor begrijpend lezen. Een leerling moet woorden voldoende snel en accuraat kunnen lezen om de inhoud te begrijpen. Hoe sterker het technisch lezen geautomatiseerd is, hoe meer aandacht overblijft voor begrip. Tegelijkertijd spelen taalbegrip, woordenschat en achtergrondkennis een minstens zo belangrijke rol, vooral bij leerlingen met TOS.  

Vooruitgang op taalgebied is bij leerlingen met TOS zeker mogelijk, maar vraagt om een langdurige, systematische en intensieve aanpak waarbij vaardigheden steeds opnieuw in verschillende situaties worden geoefend. 

Nederlands – technisch lezen 

Over een periode van twee jaar vmbo-onderwijs is een duidelijke groei zichtbaar in het technisch leesniveau van onze leerlingen. Bij de start van leerjaar 1 varieerden de leesniveaus van E4 tot AVI Plus, terwijl aan het einde van leerjaar 2 het merendeel van de leerlingen het hoogste niveau, AVI Plus, heeft bereikt. Verschillende leerlingen maakten een groei door van drie tot zelfs vier leesniveaus. Gemiddeld groeiden de leerlingen ruim anderhalf leesniveau in deze periode. Hoewel een aantal leerlingen al op AVI Plus startte en daardoor weinig of geen verdere niveaustijging kon laten zien, wisten zij hun hoge leesvaardigheid wel vast te houden. Slechts één leerling liet een lichte terugval zien. De resultaten laten zien dat het technisch leesonderwijs binnen onze school effectief bijdraagt aan de ontwikkeling van technische leesvaardigheid en dat leerlingen. 

Nederlands woordenschat 

De resultaten voor woordenschat zijn ook al jaren erg laag. Veel leerlingen beginnen met een kleine woordenschat. Soms is die zelfs onder het niveau van de toets. 
(Zie CITO-resultaten.) 

Wat zien we: 

• In leerjaar 1 leren leerlingen wel nieuwe woorden. 

• De groei is klein en wisselt per leerling. 

• Veel leerlingen gaan niet naar een hoger niveau. 

• In en tussen klassen zijn de verschillen groot: 
  sommige leerlingen hebben een grote woordenschat, anderen een kleine. 

Dit probleem zien we ieder jaar. Er is ondanks alle acties nog geen duidelijke verbetering. Ook tussen leerjaar 1 en 2 gaat de groei te langzaam. Leerlingen die laag starten, blijven vaak laag. De ambitie van 75 % wordt niet behaald. Onze leerlingen behalen in de groep BB-leerweg gemiddeld: 23%. In de KB- en TL groep scoren de leerlingen niet veel hoger. 

Rekenen 

Veel leerlingen starten onder het gewenste niveau. Maar de achterstand is minder groot dan bij taal. (Zie CITO-resultaten.) 

Wat zien we: 

• In leerjaar 1 groeien leerlingen duidelijk. 

• Veel leerlingen gaan richting niveau 1F. 

• Dit laat zien dat de onze lessen hierbij helpen. 

• In de klas zijn verschillen, maar minder groot dan bij taal. 

• De meeste leerlingen komen dichter bij het juiste niveau. 

De resultaten zijn al jaren vrij stabiel. Een groot deel van de leerlingen haalt het niveau. 
Een andere groep blijft daaronder. De overgang naar leerjaar 2 gaat beter dan bij taal. 
Leerlingen die groeien, blijven meestal groeien.  

Omdat onze leerlingen het goed doen hadden wij dit jaar onze ambitie verhoogd van 75% naar 90% van de leerlingen die het niveau van het UP behalen. 
Wij hebben deze ambitie behaald: 92% van de leerlingen in de BB-leerweg behaalt aan het einde van de onderbouw vmbo het niveau behorend bij het UP. Van de groep KB-leerlingen (12) behaalt zelfs 100% van de leerlingen het niveau behorend bij het UP. 
En van de TL-leerlingen (2) ook 100%. 

Engels woordenschat

De resultaten voor Engelse woordenschat zijn best goed. De meeste leerlingen leren genoeg woorden. 

De verschillen tussen klassen zijn klein. De meeste leerlingen zitten rond niveau A2. Sommige leerlingen groeien naar een hoger niveau (B1). 

Wat zien we: 

• In alle klassen is het niveau ongeveer hetzelfde. 

• Leerlingen bouwen een goede basis op in woordenschat. 

• De verschillen in de klas zijn niet heel groot. 

Wel zien we dit: 

• De groei naar een hoger niveau gaat langzaam. 

• Niet veel leerlingen halen een hoger niveau zoals B1. 

De overgang van leerjaar 1 naar leerjaar 2 gaat goed. 
Leerlingen blijven woorden leren. Maar de groei wordt later minder sterk. 

De basis voor Engels woordenschat is goed. Maar meer leerlingen kunnen doorgroeien naar een hoger niveau. Daar is extra aandacht voor nodig.  

Onze ambitie van 75% is nét niet behaald: 69% van de leerlingen in de BB-leerweg behaalt aan het einde van de onderbouw vmbo het niveau behorend bij het UP 

Engels leesvaardigheid 

De resultaten voor Engels lezen zijn goed. Er zijn wel verschillen tussen klassen, maar die zijn niet groot. 

In leerjaar 1 zien we meer verschillen tussen leerlingen. Sommige leerlingen zitten onder A2, anderen rond of iets boven A2. In leerjaar 2 lijken de niveaus meer op elkaar. De meeste leerlingen zitten rond A2-niveau. Een paar leerlingen groeien door naar B1.  

Wat zien we: 

• Leerlingen leren Engels lezen op een passend niveau. 

• De basis is goed. 

• De groei naar een hoger niveau gaat langzaam. 

• Niet veel leerlingen halen niveau B1 of hoger. 

In leerjaar 1 gaan de leerlingen erg vooruit. De overgang van leerjaar 1 naar leerjaar 2 gaat ook goed. Leerlingen vallen niet terug. Ze blijven zich ontwikkelen, maar de groei wordt minder snel. De meeste leerlingen blijven rond hetzelfde niveau (A2). 

De basis voor Engels lezen is goed. Maar nog meer leerlingen kunnen doorgroeien naar een hoger niveau.  

Onze ambitie van 75% is behaald: 92% van de leerlingen in de BB-leerweg behaalt aan het einde van de onderbouw vmbo het niveau behorend bij het UP.
 

Kentalis hanteert als ambitie dat minimaal 75% van de leerlingen op of boven het uitstroomprofiel (UP) presteert.  
 
Voor rekenen hebben we op onze school voor de leerlingen in het praktijkonderwijs een hogere ambitie van 80% gesteld. 

Voor de uitstroom in de U-fase hebben de de ambitie dat 75% of hoger uitstroomt op 1F op rekenen en Nederlands. 

Gedurende schooljaar 2025-2026 is ervoor gekozen om al in leerjaar 1 (B-fase) kritisch te kijken of het uitstroomprofiel van leerlingen passend is en of opstromen mogelijk is. Deze analyse heeft geleid tot een aanpassing van twee uitstroomprofielen naar UP vervolgonderwijs. 

De opbrengsten van deze analyse worden gebruikt om in het komende schooljaar nog beter maatwerk te bieden. Door gerichter te differentiëren willen we de talenten van leerlingen optimaal benutten en de ontwikkeling van kennis en vaardigheden verder versterken. 

Rekenen 

Binnen rekenen laten de resultaten een wisselend beeld zien. In de B-fase presteren acht van de tien leerlingen op of boven hun uitstroomprofiel en heeft zeven van hen groei laten zien ten opzichte van de eerste meting. Hier behalen we dus de ambitie van 80%. In de O-fase scoren zeven van de dertien leerlingen op of boven hun uitstroomprofiel. Drie leerlingen bevinden zich net onder het uitstroomprofiel en drie leerlingen scoren daaronder. Tegelijkertijd laten tien van de dertien leerlingen groei zien ten opzichte van de vorige afname. In de U-fase scoren twee van de twaalf leerlingen op of boven hun uitstroomprofiel. Vier leerlingen laten wel groei zien, maar deze ontwikkeling is beperkt. Rekenen is daarmee een belangrijk aandachtspunt, met name in de uitstroomfase. 

Nederlands 

Voor Nederlands zijn de opbrengsten over het geheel genomen positief. Bij Kijken en Luisteren scoren in de B-fase negen van de tien leerlingen op of boven hun uitstroomprofiel en laten alle leerlingen groei zien, waarvan negen leerlingen een sterke ontwikkeling doormaken. In de O-fase presteren vijf van de dertien leerlingen op of boven hun uitstroomprofiel. Negen leerlingen laten groei zien, waarvan zes een sterke groei. Eén leerling behaalt een lagere score dan bij de vorige afname. In de U-fase scoren zeven van de twaalf leerlingen op of boven hun uitstroomprofiel en laten twee leerlingen een duidelijke groei zien ten opzichte van de vorige meting. 

Ook bij Begrijpend Lezen zijn de resultaten sterk in de B-fase: alle tien leerlingen scoren op of boven hun uitstroomprofiel en laten bovendien een sterke groei zien ten opzichte van de vorige toetsafname. In de O-fase presteren vijf van de dertien leerlingen op of boven hun uitstroomprofiel. Alle leerlingen laten groei zien, waarvan acht leerlingen een sterke vooruitgang hebben geboekt. In de U-fase scoren zeven van de twaalf leerlingen op of boven hun uitstroomprofiel en laten vier leerlingen een duidelijke groei zien. Nederlands laat daarmee een overwegend positieve ontwikkeling zien, met name in de B-fase en U-fase. 

Engels 

Ook voor Engels zijn de opbrengsten in de B-fase sterk: negen van de tien leerlingen scoren op of boven hun uitstroomprofiel en negen leerlingen laten een sterke groei zien. Eén leerling behaalt een iets lagere score dan bij de vorige afname. In de O-fase scoren zeven van de twaalf leerlingen op of boven hun uitstroomprofiel. Twee leerlingen bevinden zich net onder het uitstroomprofiel. Alle leerlingen laten groei zien, waarvan tien leerlingen een sterke ontwikkeling doormaken. In de U-fase van leerjaar 4 scoren drie van de zes leerlingen op of boven hun uitstroomprofiel en laten drie leerlingen een duidelijke groei zien. Voor leerjaar 5 is geen referentieniveau of uitstroomprofiel meer beschikbaar waarop de resultaten kunnen worden afgezet. Daardoor is een beoordeling ten opzichte van het uitstroomprofiel niet mogelijk. Wel blijkt uit de toetsresultaten dat de leerlingen hun niveau ten opzichte van de vorige afname hebben behouden. 

Conclusie 

De resultaten laten zien dat met name in de B-fase op vrijwel alle vakgebieden goede opbrengsten worden behaald en de gestelde ambitie grotendeels wordt gerealiseerd. Ook is bij de meeste leerlingen sprake van aantoonbare groei. In de O-fase blijft de ontwikkeling positief, hoewel minder leerlingen op of boven hun uitstroomprofiel presteren. De resultaten in de U-fase laten zien dat het vasthouden van groei en het behalen van het niveau dat past bij het uitstroomprofiel, met name voor rekenen, extra aandacht vraagt. De analyses vormen de basis voor verdere differentiatie en het bieden van maatwerk, zodat iedere leerling zich optimaal kan ontwikkelen richting een passende uitstroom. 

Opbrengsten burgerschap 

We zijn op dit moment bezig met het ontwikkelen van een instrumentarium om het meten van burgerschap op individueel niveau mogelijk te maken. We werken hieraan middels het vormgeven van opdrachten in het portfolio (Simulise). 

Op schoolniveau gaan wij vanaf komend schooljaar werken met ROVICT.

Vmbo
De secties hebben het afgelopen jaar gewerkt aan het ontwikkelen en structureren van hun curriculum. Ze hebben de nieuwe kerndoelen geprioriteerd, methodes geanalyseerd en een opzet gemaakt voor de leerjaren. De komende fase richt zich op verder ontwikkelen én borgen van deze keuzes. 

Aan het einde van het traject hebben secties: 

• Gerichte feedback ontvangen op hun ontwikkelde materialen. 

• Aangescherpte curriculumkeuzes die onderbouwd en vastgelegd zijn. 

• Meer zicht op leerlingontwikkeling aan de hand van geactualiseerde kerndoelen. 

• Inzicht in kwaliteit en samenhang van hun curriculum. 

• Concrete aandachtspunten voor verdere uitwerking. 

De begeleiding vindt plaats per vaksectie en bestaat uit advies- en werksessies waarin secties eigen producten, vragen en dilemma’s inbrengen. Het richt zich op feedback, verdieping, kritische vragen en het bepalen van vervolgstappen. De begeleiding wordt verzorgd door Vernieuwenderwijs, die meedenkt over keuzes en helpt bij borging. 

Praktijkonderwijs 
Binnen het praktijkonderwijs is de afgelopen jaren veel ontwikkeld: er zijn leerroutekaarten opgesteld en herzien, leerdoelen gekoppeld en een visie op toetsing uitgewerkt. De volgende stap is om dit alles zichtbaar en werkbaar te maken in de dagelijkse lessen. We gaan hiertoe een vervolgtraject starten met Vernieuwenderwijs!  

Aan het einde van dit traject: 

• kunnen docenten de leerroutekaarten beter vertalen naar hun dagelijkse lessen; 

• is duidelijk welke leeractiviteiten bijdragen aan het behalen van de leerdoelen; 

• maken docenten bewustere keuzes in hoe zij leerdoelen laten oefenen en beoordelen; 

• sluiten leerstofplanningen beter aan op de leerroutekaarten; 

• beschikken docenten over concrete handvatten om doelgericht onderwijs te geven, o.a. via kwaliteitskaarten. 

Tijdens drie bijeenkomsten werken docenten met hun eigen materialen: leerroutekaarten, leerstofplanningen en voorbeelden uit de praktijk. Daarbij richten we ons op twee onderdelen: 

• Van idee naar concreet gedrag in de les: hoe ziet doelgericht werken er écht uit in de klas? 

• Passende leeractiviteiten: via backward design kijken we vanuit de toetsing terug naar de leeractiviteiten die nodig zijn. 

Leskwaliteit en expertise