Ondanks mijn grijze haren ben ik een newbie in de Kentalis-klas. Vanaf augustus 2025 geef ik, als leraar beeldende vorming, les aan het Kentalis College Utrecht. Tegelijkertijd begon ik toen aan de Hogeschool Utrecht met de minor Inclusief Onderwijs. Twee trajecten die elkaar sterker bleken te voeden dan ik vooraf had kunnen vermoeden.
Binnen Kentalis College Utrecht geldt een helder uitgangspunt: iedere leraar is ook taalleraar. Vanuit de minor Inclusief Onderwijs onderzoek ik hoe dat uitgangspunt vorm kan krijgen binnen de lessen beeldende vorming. De uitdaging is om een lespraktijk te ontwikkelen die leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) niet alleen creatief uitdaagt, maar ook ondersteunt in hun taalontwikkeling en communicatie.
Die zoektocht raakt aan een fundamentelere vraag: waarom geef ik eigenlijk les? Het gaat dan niet meer alleen om inspirerende en creatieve lessen beeldende vorming. Maar ook over het rijke gesprek dat ik daarover met mijn leerlingen heb. Om woorden te vinden bij wat ontstaat, om betekenis te geven aan wat wordt gemaakt. Dit vraagt een zorgvuldig afgestemde manier van lesgeven waar ik me binnen de minor Inclusief Onderwijs, en vermoedelijk nog lang daarna, in verdiep. Mijn streven is dat de lessen beeldende vorming de leerlingen helpen om thuis te zijn in de wereld. Zo probeer ik van het klaslokaal een atelier, een oefenruimte, een proeflokaal, een plek om te proberen en te falen te maken. Eigenlijk een Kunstlab waar leerlingen met hun handen denken.
Careerwise ben ik aan het eind van mijn loopbaan, echter als leraar begin ik nog maar net. Een tegenstelling waar ik dagelijks van geniet. Graag denk ik samen met de leerlingen over de betekenisvolle handeling van het scheppen in de zin van iets maken dat er nog niet is. En nodig ik ze uit om dit samen te onderzoeken. Nieuwsgierigheid wordt veel te vaak ingeruild voor gezond verstand en we vergeten het plezier van vragenstellen uit pure verwondering over de wereld en de rijkdom van het onbekende.
Niet voor niets heb ik op LinkedIn gekozen voor het motto: Parttime leraar, fulltime student. Ik geniet van de momenten waarop ik zelf als leraar iets leer of iets aanvoel. En natuurlijk van veel andere kleine momenten, bijzondere momenten. Een leerling die iets begrijpt, iets durft, valt en weer opstaat. Mijn leerling die, wanneer het hem te druk wordt, zelf even een rondje op de gang gaat lopen. Chapeau! Of de momenten waarop leerlingen zich echt gezien voelen.
Geschreven door Chris den Engelsman
De mooie tekening is van Freya, een van mijn leerlingen. Freya is niet alleen een fijne leerling, maar ook een echt tekentalent. De uitnodiging bij deze oefening was om een schilderij te maken in de stijl van het pointillisme (stippeltechniek). Freya heeft dit technisch prachtig gedaan. Inhoudelijk heeft ze de tegenstelling gezocht tussen een vrolijk kleurgebruik en een verdrietige, bijna wanhopige, gelaatsuitdrukking. In het verbeelden van deze tegenstelling is ze meer dan geslaagd. Chapeau!